9 Października 2011 r. w życie wchodzi Rozporządzenie Rady (UE) nr 333/2011 z dnia 31 marca 2011 r. ustanawiające kryteria określające, kiedy pewne rodzaje złomu przestają być odpadami na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE (zwane dalej Rozporządzeniem w sprawie złomu). Rozporządzenie to odnosi się wyłącznie do złomu żelaza, stali lub aluminium, w tym również złomu stopów aluminium i określa, kiedy złom ten przestaje być odpadem. Rozporządzenie zostało wydane w oparciu o Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy (zwaną Dyrektywą ramową), w wykonaniu jej art. 6 przewidującego, iż odpady po spełnieniu określonych warunków mogą utracić status odpadu i stać się „zwykłym” towarem.

Jest to ogromna zmiana dla przedsiębiorców z branż związanych z obrotem złomem żelaza, stali i aluminium. Jednocześnie ze względu na brak implementacji do prawa polskiego Dyrektywy ramowej wejście w życie postanowień nowego Rozporządzenia może wywołać sporo zamieszania, szczególnie w organach ochrony środowiska. Polska była zobowiązana dostosować ustawodawstwo do wymogów Dyrektywy ramowej do grudnia 2010 r. Przygotowany został projekt nowej ustawy o odpadach, jednak nie został on do tej pory uchwalony.

Podstawowym problemem na gruncie prawa krajowego jest brak regulacji przewidującej utratę przez odpad tego statusu. Odpadem jest każdy przedmiot lub substancja, której jej dotychczasowy posiadacz (zwany wytwórcą) pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do pozbycia się jest zobowiązany. Każdy kolejny posiadacz tej rzeczy, jest posiadaczem odpadu. Wbrew potocznemu rozumieniu również dokonanie odzysku nie powoduje co do zasady, że dana rzecz przestaje być odpadem. Ustawa o odpadach stanowi bowiem, że odzysk to wszelkie działanie polegające na wykorzystaniu odpadów w całości lub w części lub prowadzące do odzyskania z nich substancji, materiałów lub energii i ich wykorzystaniu. Jedną z form odzysku jest recykling polegający na powtórnym przetwarzaniu substancji lub materiałów zawartych w odpadach w procesie produkcyjnym w celu uzyskania substancji lub materiału o przeznaczeniu pierwotnym lub o innym przeznaczeniu (za wyjątkiem odzysku energii). Odzysk co do zasady polega zatem na użytecznym wykorzystaniu odpadu, co (przynajmniej zasadniczo) nie powoduje zmiany jego charakteru.

Na tle przywołanych definicji szczególnie dyskusyjna jest kwestia makulatury oraz złomu. Przedsiębiorcy zajmujący się przetwarzaniem i obrotem makulaturą lub złomem stają często przed dylematem, czy dany stopień przetworzenia materiału pozwala na przyjęcie, iż mamy do czynienia już nie z odpadem, a nowym produktem. Ustalenie momentu, w którym można przyjąć, iż dany przedmiot przestaje być odpadem był przedmiotem oceny sądów, jednak brak jasnej regulacji prawnej oraz różnorodność sposobów postępowania z poszczególnymi rodzajami odpadów, powoduje, iż w praktyce trudno przedsiębiorcom stosować wskazania sądów.

Rozporządzenie w sprawie złomu pozwala przedsiębiorcom dokonującym odzysku złomu na dokonanie samodzielnej oceny (w oparciu o kryteria wskazane w akcie prawnym), czy złom nadal stanowi odpad, czy też już nie. Złom przestaje być opadem po spełnieniu szeregu kryteriów wskazanych w tym rozporządzeniu (m.in. złom musi być odpowiednio oczyszczony i przerobiony, tak aby stanowił złom wsadowy o odpowiedniej jakości, np. całkowita ilość materiałów obcych nie może przekroczyć 2%). Producent złomu jest zobowiązany do stałego monitorowania jakości wytwarzanego złomu, a także podlega okresowej kontroli organów ochrony środowiska. Charakter złomu poświadczać ma specjalne oświadczenie wydawane przez jego producenta, a gdy złom pochodzi spoza obszaru celnego UE przez jego importera.

Rozporządzenie wprowadza ułatwienia również dla przedsiębiorców chcących sprowadzać złom z zagranicy. Ze względu na treść Traktatu Akcesyjnego Polska do końca 2012 roku może dość swobodnie eksportować złom, jednak jeśli chodzi o jego import to przyjęto zaostrzone procedury. Mimo, iż złom co do zasady nie stanowi odpadu niebezpiecznego (jest umieszczony na liście zielonej), Polska stosuje do niego w przypadku importu wymogi i obostrzenia takie, jak dla odpadów niebezpiecznych (lista czerwona i bursztynowa). Powoduje to znaczne trudności – przede wszystkim wydłuża procedurę oraz generuje dodatkowe koszty. Jeśli jednak złom już w innym kraju utraci status odpadu, sprowadzany będzie na teren kraju nie jako odpad (z wszystkimi wynikającymi z tego konsekwencjami), a jako produkt.